>ข้อสังเกตและหลักการทำแผ่นพับ (pamphlet)
posted on 05 Sep 2009 10:50 by phajae in DIY
ใครเคยทำหน้าที่แจกแผ่นพับบ้าง หรือถามใหม่ว่า ใครเคยได้รับแผ่นพับบ้าง สองคำถามเกี่ยวข้องกัน แต่สลับหน้าที่ระหว่างผู้แจกกับผู้รับ ผู้เขียนจะอยู่ในสถานะผู้รับแผ่นพับมากกว่า ทั้งจากการที่มีคนแจกให้และหยิบเอง หลายครั้งได้รับแผ่นพับด้วยการหยิบยื่นให้ ไม่รับก็ไม่ได้เนื่องจากเป็นคนที่พอจะมีวัฒนธรรม (เล็กน้อย) อยู่บ้าง เขาอุตส่าห์ให้แล้วก็ต้องรับ และเคยเห็นบ่อยเช่นกันที่ ผู้รับมาแล้วก็โยนถังขยะใกล้ ๆ กับคนแจก เกิดสะกิดความรู้สึกส่วนตัวนะว่า ไม่ควรรับแผ่นพับนั้นมาหรือบอกตรง ๆ เข้าใจว่า คนแจกคงจะไม่คะยั้นคะยอคุณแน่นอน หรือให้คิดว่า รับมาแล้วลองดูหน่อยเผื่อจะเกี่ยวข้องและเป็นประโยชน์ หากไม่ใช้ก็เก็บรวบรวมเป็นเศษกระดาษขายหรือไปใช้ประโยชน์อย่างอื่นน่าจะดีกว่าทิ้งต่อหน้าต่อตาคนแจกในระยะเผาขนเช่นนั้น ทีนี้มาดูกันว่า แผ่นพับที่เราพบเห็นและได้รับนั้น มันข้อที่น่าสังเกตคือ
อายุของแผ่นพับ เป็นเอกสารเมื่อผู้อ่านพบหรือเห็นแล้ว จะหยิบอ่านหรือพิจารณา หากสนใจก็จะอ่านต่อจนครบ แต่หากอ่านแล้วไม่น่าสนใจ สถานะของแผ่นพับจะย้ายไปอยู่ตามซอกใดซอกหนึ่งของลิ้นชัก ใต้ตะแกรงใส่เอกสาร หรือท้ายสุดก็วางแอ้งแม้งอยู่ในถังขยะ อายุของแผ่นพับ จึงขึ้นอยู่กับความสนใจของผู้อ่านเป็นหลัก
เนื้อหาของแผ่นพับ ส่วนใหญ่แล้วเนื้อหาของแผ่นพับจะเป็นการให้รายละเอียดเกี่ยวกับเรื่อง วัตถุ สิ่งของ บริการสถานที่ซึ่งประกอบอยู่ ตัวอย่างเช่น การจัดนิทรรศการ การแสดงสินค้า/บริการ การนำเสนองาน เป็นต้น ปัจจุบัน ยังมีแผ่นพับ จุดประสงค์เพื่อสร้างความเข้าใจในเรื่องนั้น ๆ โดยตรงซึ่งไม่ได้ประกอบกับเรื่องใดทั้งสิ้นข้างต้น อาจจะเป็นเรื่องที่ต้องสร้างความเข้าใจหรือเรื่องที่อยู่ในกระแส เช่น แผ่นพับการให้ความรู้ไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ 2009 เป็นต้น
การแจกแผ่นพับ วิธีการที่ทำให้แผ่นพับถึงตัวผู้รับนั้นมีวิธีการต่าง ๆ เช่น แจกโดยบุคคล การส่งทางไปรษณีย์ การส่งโดยอีเมล ให้หยิบเอง วางแผ่นพับใกล้กับชิ้นงาน วางก่อนเข้าห้องประชุมหรืองานที่นำเสนอ ซึ่งจากกรณีดังกล่าว จะแยกการเข้าถึงผู้รับได้สองทางคือ โดยบุคคลเป็นผู้แจกหรือส่งให้ผู้รับ อีกทางคือ มันถูกให้ถึงตัวผู้รับโดยตัวของมันเอง ซึ่งวิธีแรกนั้น จำนวนของแผ่นพับจะถูกยัดเยียดให้กับผู้รับ แล้วก็ทิ้งทันที หากเขาไม่สนใจหรือเห็นแล้วว่า มันไม่เกี่ยวข้องหรือต้องการสิ่งนั้น แต่ประเภทที่สอง คนหยิบเอง อย่างน้อยก็อนุมานได้ว่า เกิดความสนใจในเนื้อหา/สิ่งของ/บริการนั้น ๆ หากตอบคำถามความสนใจของผู้หยิบได้ ก็จะอ่านต่อจนจบ หรือชักจูงให้เกิดการปฏิบัติต่อไปเรื่อย ๆ ตามความต้องการของผู้ผลิตแผ่นพับนั้น เช่น สนใจเข้าไปสอบถาม ตัดสินใจเลือกใช้สินค้า/บริการ
ลักษณะแผ่นพับ มีหลากหลายรูปแบบ ก่อนหน้านี้ จะพบแผ่นพับขนาดเอ 4 พับสาม เป็นกระดาษสีเหลือง ชมพู เขียว ฟ้า พิมพ์ด้วยหมึกดำใช้กับงานของนักเรียน/นักศึกษา หน่วยงานราชการ หรือหรูขึ้นมาหน่อยก็ใช้กระดาษขาวพิมพ์สีซึ่งต้นทุนในการทำค่อนข้างสูงและผลิตได้จำนวนจำกัด และยังไม่แจกจนกว่า งานนั้นจะได้ผ่านการตรวจหรือเยี่ยมชมของคณะกรรมการแล้ว แล้วแผ่นพับแต่ละแผ่นก็มีคุณภาพไม่เท่าเทียมกัน หนักเข้าหากพิมพ์ไม่ทันก็ใช้วิธีการถ่ายเอกสาร บางครั้งได้งานที่ขาดคุณภาพกระดำกระด่าง ปัจจุบัน เราพบแผ่นพับมีสีสันและการพิมพ์ที่มีคุณภาพมากขึ้น หากผลิตจำนวนมาก ก็สามารถส่งเข้าโรงพิมพ์จัดรูปแบบตามที่ต้องการและสามารถตกลงค่าใช้จ่ายได้ราคาย่อมเยากว่าแต่ก่อน
ขนาดรูปแบบ แผ่นพับจะต้องมีขนาดพอเหมาะพอดีกับเนื้องานนั้น ๆ จะเห็นตั้งแต่แผ่นพับขนาดเล็กจิ๋ว ไปจนถึงขนาดใหญ่ เป็นกระดาษแผ่นเดียว ไม่มีส่วนหนึ่งส่วนใดเย็บเพิ่มเติม พิมพ์หน้าหลังเป็นข้อความหรือรูปภาพ และที่สำคัญจะต้องมีการพับ (ใครนะช่างตั้งชื่อนี้) เริ่มตั้งแต่พับหนึ่ง ไปจนถึงพับแล้วพับอีก (อันนี้มีจริง) เมื่อต้องการรายละเอียดก็สามารถคลี่อ่านทั้งแผ่นได้
ทั้งหมดข้างต้นคือ สิ่งที่ผู้เขียนได้ข้อสังเกตจากแผ่นพับ ทีนี้ก็มาถึงวิธีการทำแผ่นพับ ด้วยหลักการ (ของผู้เขียน) ที่ว่า การทำแผ่นพับนั้น จะประกอบไปด้วยส่วนต่าง ๆ ดังนี้
หน้าแรก เป็นหน้าปกแผ่นพับที่จะต้องสะดุดตา ด้วยสีสันหรือข้อความดึงดูดให้คนที่ได้รับแผ่นพับ สนใจที่จะเปิดอ่านหน้าถัดไป ดังนั้น การเลือกรูปภาพจะต้องดึงดูดสายตา ชัดเจน สีสันสวยงามสอดคล้องกับงาน สำหรับข้อความต้องสั้น กระชับ ได้ใจความที่สมบูรณ์ เช่น ข้อความที่สร้างประเด็นคำถามต้องการคำตอบ ข้อความกระแสต่าง ๆ ในสังคม ข้อความที่สอดคล้องกับงานที่นำเสนอ รวมถึงต้องพิจารณาตัวอักษรและขนาดที่จะต้องเลือกให้เหมาะสม
การกำหนดเนื้อหา เนื้อหาที่จะนำเสนอในแต่ละหน้าของส่วนที่ถูกพับ จะต้องสรุปให้กระชับ ชัดเจน ได้ใจความที่สมบูรณ์เช่นกัน หากเป็นประโยคเรียงติดกันก็ไม่ควรที่จะแน่นเต็มหน้า การย่อหน้า เว้นวรรค จะต้องนำมาพิจารณาประกอบด้วย และใส่รูปภาพเล็ก ๆ หรือโค้ดข้อความประเด็นสำคัญประกอบ เพื่อเป็นการเบรกสายตาผู้อ่าน ไม่ต้องเพ่งมากเกินไป และหากมี...
การใช้สัญลักษณ์ ลำดับเลขแสดงหัวข้อย่อยและตาราง เป็นอีกวิธีการหนึ่ง ที่ช่วยให้เนื้อหาของแผ่นพับน่าอ่าน จากข้อความสั้น ๆ เข้าใจง่ายและน่าสนใจ ดังนั้น การสรุปเนื้อหาที่จะกำหนดเรียงลำดับเป็นข้อ ๆ หรือการนำข้อมูลใส่กรอบไว้ในตาราง เป็นเรื่องสำคัญเช่นกัน อ่านแล้วรู้ว่าต้องการสื่อสาร และตอบคำถามเหล่านี้ ได้แก่ what when where why who how
สถานที่ติดต่อ สำหรับส่วนนี้ อาจจะพิมพ์ไว้ท้ายสุดหรือหน้าสุดของแผ่นพับ แต่สิ่งที่ต้องระบุให้ชัดเจนได้แก่ ชื่อสถานที่ เลขที่ ที่ตั้ง หมายเลขโทรศัพท์สำนักงาน โทรศัพท์มือถือ ปัจจุบันที่ขาดไม่ได้คือ อีเมล เว็บไซต์ที่สามารถหาข้อมูลเพิ่มเติมภายหลังได้
ข้อสังเกตและหลักการที่จะทำแผ่นพับครั้งนี้ เกิดจากการมีส่วนร่วมในการคิดประดิดประดอยแผ่นพับใช้ในการทำงาน และประสบการณ์ได้รับแจกแผ่นพับจากงานหรือสถานที่ต่าง ๆ จึงรวบรวมเรื่องนี้ไว้เพื่อเป็นประโยชน์สำหรับเลขานุการรุ่นน้อง หากจะต้องได้รับมอบหมายให้จัดทำแผ่นพับ ทั้งที่ผลิตด้วยตัวเองหรืออย่างน้อยที่สุดเมื่อไปคุยรายละเอียดกับหน่วยงานที่รับจ้างทำแผ่นพับโดยตรง จะได้ไม่ตกในรายละเอียดที่สำคัญ ๆ สื่อสารได้ตรงกันและได้งานที่มีคุณภาพ ...สมกับตำแหน่งเลขานุการ
เรื่อง : ภาพประกอบ phajae
![]()
ผลงานนี้ ใช้โดย phajae สัญญาอนุญาตของครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ
แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง 3.0 ประเทศไทย.
ผู้ที่จะนำบทความ รูปภาพไปตีพิมพ์ต้องได้รับอนุญาต
อย่างเป็นลายลักษณ์อักษรจากผู้เขียนเท่านั้น





#1 By อิ นั ง "น้าม" on 2009-09-05 11:21